Lente!

15 Mar 2015

Met de lente wil het in Italie niet echt vlotten. Maar binnenkort moet het een keer zover zijn: ineens staan de bomen langs de Via Tuscolana in Rome in bloei.

In het Nederlands heten zij de judasboom. De verrader van Christus zou zich aan de takken opgehangen hebben. Het is de Cercis siliquastrum, die in het Spaans “arbol del amor” heet, liefdesboom.

Het grootste deel van het jaar ademt de Via Tuscolana, een drukke uitvalsweg naar het zuid-oosten, de treurnis van de Romeinse buitenwijk. Die flats! Jaren vijftig zou je zeggen. Lelijkheid in volle glorie. Vast gebouwd door gewetenloze projectontwikkelaars, die er natuurlijk veel aan overgehouden hebben, om een cohort arbeiders te huisvesten.

Een nieuwbouwwijk uit La Dolce Vita: de leegte van het bestaan slaat je op de Via Tuscolana in het gezicht.

Behalve voor een paar dagen in maart of april dan. Als de “arbol del amor” in bloei staat.

Het is lente! Wat een zalig gevoel. Je zet de scooter even stil en kijkt. Al die prachtige roze bladeren, als uit het niets verschenen. Een nieuwe wereld. Ineens is alles mogelijk. Misschien zelfs de liefde.

Maar spoedig  blijkt hoe juist de Nederlandse naam gekozen is, in overdrachtelijke zin, en hoe verraderlijk dat heerlijke lentegevoel eigenlijk is.

Voor je het weet heeft de judasboom zijn schoonheid alweer verloren. Na een dag of vijf begint het roze aan kracht te verliezen. Je went er ook zo snel aan.

Een flinke wind, een stevige regenbui. Nog vijf dagen later en alle blaadjes liggen op straat. Een wagen van de gemeentereiniging sproeit een krachtige straal water over het asfalt. Met het water spoelen de blaadjes in rioolputjes in de stoeprand weg.

Dit is de vergankelijkheid.

Coda

“De vraag die Couperus zich in zijn beste werk stelt, is nog even rauw en schurend als toen hij er de veelal onbegrijpende lezers in zijn eigen tijd mee confronteerde: hoe kan een mens zichzelf overeind houden in een wereld waarin alles vergankelijk is, waarin geen blijvend houvast te vinden is in geloof, filosofie, ideologie, waarin een mens die zich ontworstelt aan de benepenheid van zijn eigen kleine, sociale wereld niet automatisch een rijker, zinniger leven wacht, maar misschien juist de wanhoop van de totale leegte?” 
(Bas Heijne in NRC Handelsblad)