Bommen helpen niet, of wisten we dat al?

16 Dec 2014

Afgelopen dinsdagavond zag ik in de Brusselse cultuurtempel BOZAR de film “Virunga” over de strijd rond een natuurpark in Congo waar olie gevonden is. Natuurbehoud kan levensgevaarlijk zijn. “Who cares about a couple of fucking gorillas. This is about money,” zei een door de oliemaatschappij ingehuurde veiligheidsagent.

Dat er in de strijd rond het park mensenrechten geschonden worden, zal niemand verbazen. Het verklaart waarom deze natuurfilm in BOZAR getoond werd: de voorstelling stond in het teken van de mensenrechten. De volgende dag, op 10 december, vierde de wereld de Dag van de Rechten van de Mens.

Moeten wij verbaasd zijn over het Feinstein-rapport, aangaande de martelpraktijken van de CIA tijdens de hoogtijdagen van de War on Terror en de oorlog in Irak, waarmee de New York Times precies op 10 december opende?

Nee, dit mag niemand verbazen. Net zomin als we er van hadden moeten opkijken toen dezelfde New York Times in oktober openbaarde dat de massavernietigingswapens in Irak uiteindelijk toch niet bleken te hebben bestaan.

We wisten het allemaal eigenlijk al.

Nooit meer, hadden we gezegd na de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog. En we schreven de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, die elk jaar op 10 december in het zonnetje wordt gezet.

Mensenrechtenschendingen gebeurden nog wel, maar dan alleen in verre landen in Afrika, Azië en Latijns-Amerika, waar gewetenloze dictators aan de macht waren. De film “Virunga” bevestigde dit beeld nog maar een keer.

Is het nodig om er op te wijzen dat de martelingen van de CIA helemaal niet het gewenste resultaat opleverden, namelijk betrouwbare informatie over de plegers van terroristische aanslagen? Niet echt, of misschien toch wel, omdat uit het Feinstein-rapport blijkt dat veel CIA-agenten dit van te voren al wisten.

Wat ik mij echter vooral afvraag, is dit: waarom komt de waarheid altijd te laat aan het licht? Als het er eigenlijk niet meer toe doet. De honderdduizenden slachtoffers in Irak zijn allang begraven. De wie weet hoeveel duizenden gemartelden likken hun wonden.

En wij wassen ons geweten in onschuld, want het is gezegd, in de New York Times nog wel. Vervolgens gaan we over tot de orde van de dag. Business as usual. De strijd tegen ISIS bijvoorbeeld, die nu gaande is in Irak en Syrië. Maar dat bommen niet helpen, weten we ook al heel erg lang.

Is het niet tijd om wakker te worden, voordat het ook daar weer te laat is?

Dit artikel werd geplaatst in "De Standaard" van 16 december 2014